Zamek Jagiellonów w Nowym Sączu zniszczony w czasie wojny.

Prześlij dalej:

20 Zamek Jagiellonów w Nowym Sączu zniszczony w czasie wojny
Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe.

,,W czasie wojny obiekty mieszkalne, użyteczności publicznej i przemysłowe zostały w 60 procentach zniszczone i zdewastowane. Niemcy zamordowali 958 osób, do obozów śmierci wywieźli 2,5 tysiąca osób, zamęczyli 1090 Żydów sądeckich, a w obozach stracili 11,5 tysiąca.’’

Fragment zaczerpnięty z Encyklopedii Sądeckiej.

W ostatnich miesiącach coraz głośniej wspomina się o reparacjach wojennych, jakie należą się Polsce i Narodowi Polskiemu. Szkody poniesione w czasie II wojny światowej w zasadzie nie można oszacować, ponieważ są tak olbrzymie, podobnie sytuacja ma się w przypadku strat w populacji Narodu Polskiego. To, co Niemcy Hitlera zrobiły z naszym krajem sprawiło, iż rozwój a także dobrobyt zostały nam odebrane na dziesięciolecia. Konsekwencje trwają do dziś. Specjaliści podkreślają, że gdyby nie zbrodnicza interwencja Niemiec w Polsce dziś nasz kraj byłby Europejską i światowa potęgą.

20 Zamek Jagiellonów w Nowym Sączu zniszczony w czasie wojny 2

Dziś chcemy przedstawić pokrótce historię przepięknego zamku przedwojennego, który mieścił się w Nowym Sączu na południu naszego kraju a który dziś praktycznie nie istnieje. Otóż 18 stycznia roku 1945 Zamek Królewski wyleciał w powietrze. Jak się okazało bomba została podłożona przez partyzanta działającego na rzecz sowietów, którego zadaniem było wyrządzenie jak największych szkód. Razem z zamkiem zostały zniszczone liczne muzealne zbiory i część dzielnic okalających twierdzę. Dziś po zamku ostała się jedynie Baszta Kowalska, którą możemy bez przeszkód odwiedzić, gdy przyjedziemy do Nowego Sącza.

20 Zamek Jagiellonów w Nowym Sączu zniszczony w czasie wojny 3

,,Wybiegam na strych i patrzę w kierunku, gdzie w błękitne tło nieba wpisana jest monumentalna sylwetka zamku Jagiellonów. Zamek nagle legł w gruzach. Widok dymiącego rumowiska był wstrząsający. Spod gruzów wystawały lufy dział, ciała końskie i masy trupów.’’

Edward Smajdor naoczny świadek ówczesny wydarzeń.

Mieszkańcy Nowego Sącza oraz pobliskich okolic z pokolenia na pokolenie przekazują sobie pewną legendę czy też opowieść na temat przyczyn wysadzenia zamku. Otóż ów sowiecki dywersant, który dopuścił się zamachu na twierdzę Jagiellonów miał tym samym ocalić Kraków, ponieważ rzekomo Niemcy używając zgromadzonych materiałów wybuchowych na terenie zamku chcieli zniszczyć stolicę małopolski.

20 Zamek Jagiellonów w Nowym Sączu zniszczony w czasie wojny 4

Teoria ta została w gruncie rzeczy zapoczątkowana przez propagandowy film regularnie emitowany w rosyjskiej telewizji. Wszystko jednak wskazuje na to, że piękna twierdza Jagiellonów została wysadzona bez najmniejszego sensu, być może jedynie z myślą szerzenia jak największego i najbardziej dotkliwego zniszczenia. Pamiętajmy, że Polska w ówczesnych latach przeszła z jednego jarzma i terroru pod drugi. Obie siły chciały tego samego, stłamsić naród Polski i zniszczyć potencjał naszej Ojczyzny.

,,W czasie wojny obiekty mieszkalne, użyteczności publicznej i przemysłowe zostały w 60 procentach zniszczone i zdewastowane. Niemcy zamordowali 958 osób, do obozów śmierci wywieźli 2,5 tysiąca osób, zamęczyli 1090 Żydów sądeckich, a w obozach stracili 11,5 tysiąca.’’

Fragment zaczerpnięty z Encyklopedii Sądeckiej.

W ostatnich latach coraz częściej wspomina się o odbudowie zniszczonego zamku wzniesionego jeszcze w XIV wieku przez Kazimierza Wielkiego. Sentyment mieszkańców Sądecczyzny z biegiem lat zdaje się nie słabnąć, lecz wzrastać na sile, czego efektem może być w najbliższych latach wznowienie prac mających na celu odbudowę Twierdzy Jagiellonów w Nowym Sączu. Tak w roku 1994 Witold Tokarski pisał w sądeckim przewodniku PTTK.

,,Sądeczanie raz po raz podejmowali próby odbudowy zamku. Pierwsza była po odzyskaniu niepodległości w 1920 r., a następna w 1930 r. Zakończono odbudowę w 1938 r. otwarciem w jego murach Muzeum Ziemi Sądeckiej. Okupant niemiecki zamienił zamek w 1939 r. w koszary wojskowe, a cenne zbiory muzealne zmagazynował w jednym z pomieszczeń. W piwnicach i przyziemiu zamku zgromadzono amunicję, której wybuch spowodował 17 stycznia 1945 r. o godz. 5-tej rano wysadzenie zamku w powietrze, niszcząc tym samym jedną z najstarszych budowli zabytkowych miasta. W 1959 r. resztki murów zamku uporządkowano i zabezpieczono. Zrekonstruowano wg planu z XVII w. Basztę Kowalską.’’


Autor. Zespół globalne-archiwum.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone.

Wszystkie fotografie pochodzą z Narodowego Archiwum Cyfrowego.