Zioła i Nasze Zdrowie

grafika-glowna

Lekarstwa, suplementy diety czy może zioła? Jest to pytanie, które stawia sobie coraz więcej osób, zwłaszcza w momentach, w których zaczynamy mieć problemy ze zdrowiem. Zatem nim odpowiemy sobie na pytanie lekarstwa, suplementy diety czy zioła wcześniej napiszmy, czym w zasadzie są wyżej wymienione rzeczy.

Po pierwsze suplementy diety nie są lekarstwami, mało tego, nie przechodzą one żadnych testów i badań na działanie lecznicze, zatem mogą żadnego działania leczniczego czy też wspomagającego organizm nie posiadać. Innymi słowy suplementy diety to coś wysoce przereklamowanego coś, co często dosłownie jest nic nie warte.

Po drugie lekarstwa, jak wiemy pomagają nam, chociaż w różnym stopniu. Z lekarstwami jest jeden problem, nie przyswajają się one w 100 procentach, mało tego, różne witaminy czy związki odżywcze przyswajają się w bardzo małym stopniu ze względu na fakt, iż są wytworzone sztucznie. Organizm nie przyjmuje tego typu związków. I tutaj należy zwrócić się w kierunku ziół, które dla wielu są naturalnymi lekami.

Podstawowa wartość ziół to ich naturalne pochodzenie, to sprawia, że przyswajają się one w doskonały sposób. Innymi słowy to, co wypijemy bądź zjemy pozostaje w nas a przynajmniej związki odżywcze i witaminy. Oczywiście w wielu przypadkach zioła nie mogą i nigdy nie zastąpią lekarstw jednak, jeżeli częściej będziemy sięgać po zioła, wówczas nasze zdrowie poprawi się a co za tym idzie nie będziemy potrzebować licznych lekarstw, które obecnie świat nam oferuje.

Poniżej przedstawiamy listę najważniejszych i najbardziej wartościowych ziół. Przedstawiamy ich skład, oraz zastosowanie. W niektórych przypadkach przedstawiamy także przeciwwskazania, ponieważ należy zauważyć, iż niektóre zioła takowe przeciwwskazania posiadają.

Kolejność opisanych ziół.

1. Aloes 2.Arnika Górka 3. Borówka czyli Jagoda 4. Chmiel Zwyczajny 5. Czosnek 6. Dzika Róża 7. Dziurawiec 8. Głóg 9. Imbir 10. Karczoch 11. Kasztanowiec 12. Kolendra 13. Krwawnik Pospolity 14. Kurkuma 15. Len czyli Siemię Lniane 16. Lipa 17. Melisa 18. Mięta 19. Mniszek Lekarski 20. Nagietek 21. Pietruszka 22. Pokrzywa 23. Rumianek 24. Skrzyp Polny 25. Szałwia Lekarska 26. Tymianek Pospolity 27. Ziele Angielskie 28. Zielona Herbata.

—1 Aloes.—

1-aloesAloes, przez niektórych określany jako „superfood”, zawiera enzymy, cukry, związki fenolowe, ligniny, aminokwasy, kwas salicylowy, witaminy: A, C, E, B, minerały: miedź, cynk, chrom, żelazo, sód, potas, wapń, magnez.

Działania lecznicze.

Najczęściej w celach leczniczych stosuje się sok z aloesu, który otrzymuje się z trzyletnich liści. Sok z aloesu powinien być stosowany wewnętrznie jako napój, lub zewnętrznie – miejscowo na skórę. Związki zawarte w aloesie mają własności przeciwbólowe, bakteriobójcze, hamujące rozwój niektórych nowotworów, immunostymulujące.

Przeciwwskazania.

Szczególną ostrożność zachować przy niedrożności jelit, zapaleniu okrężnicy, zespole jelita drażliwego, żylakach odbytu, w ciężkiej niewydolności nerek, w czasie ciąży oraz w zaburzeniach krążenia krwi. Nie należy podawać preparatów z aloesem dzieciom.

———-

—2 Arnika Górska.—

2-arnika-gorskaArnika występuje na suchych, górskich łąkach i zboczach, zawiera flawonoidy, laktony seskwiterpenowe (helenalina, dwuhydrohelenalina), trójterpeny, olejek eteryczny, irydoid, fenolokwasy wolne i związane, aminy, fitosterole.

Działania lecznicze.

Arnika wykazuje przede wszystkim silne działanie bakteriostatyczne i bakteriobójcze. Stosuje się ją do uśmierzenia bólu i leczenia trudno gojących się ran, jak owrzodzenia, czyraki żylakowate, a także krwawe wybroczyny, zarówno do ich przepłukiwania, jak i do okładów w postaci tamponów nasyconych wodnym roztworem tynktury arniki (2 łyżki tynktury na 1/1 litra wody), zmienianych w przybliżeniu, co 3-4 godziny. Pomaga w bólu pooparzeniowym, bólu rozległych ran pooperacyjnych, oraz przy różnorodnych ranach czy zranieniach. Arnika górska rozcieńczona w proporcji 1 do 10 z nagietkiem może być używana na wszelkie wysypki skórne, jak również na inne zapalne problemy skóry.

Przeciwwskazania.

NIEZANOTOWANO.

———-

—3 Borówka, czyli popularne Jagody.—

3-borowka-vel-jagodaOwoce borówki czernicy zawierają: garbniki, kwasy organiczne, pektyny, antocyjany, karotenoidy, witaminy C i B. Liście borówki czernicy zawierają: glikozydy, garbniki, antocyjany, olejki eteryczne.

Działania lecznicze.

Świeże owoce jagód i ich przetwory działają rozluźniająco przy zaparciach, a jednocześnie leczą biegunki. Stosuje się je do odrobaczania przewodu pokarmowego (glisty, owsiki), na wzmożenie apetytu oraz do regulacji procesów trawiennych. Pomocne są także w chorobach oczu: poprawiają widzenie, szczególnie u osób starszych, leczą schorzenia siatkówki. Suszone owoce działają antyseptycznie, przeciwgorączkowo i przeciwbiegunkowo. Wywary i napary z liści borówki pomagają w stanach zapalnych układu moczowego i pokarmowego. Mają również zastosowanie w leczeniu cukrzycy. Należy jednak pamiętać, że nie można zastąpić nimi leczenia konwencjonalnego.

Przeciwwskazania.

NIEZANOTOWANO.

———-

—4 Chmiel Zwyczajny.—

4-chmiel-zwyczajnyW Polsce rośnie dziko w wilgotnych zaroślach. Uprawia ją się dla potrzeb przemysłu farmaceutycznego i piwowarskiego. Surowcem leczniczym są szyszki chmielu, czyli owocostany chmielu, które zbiera się w pogodne sierpniowe dni, kiedy są zielonożółte.  Szyszki chmielowe oraz zawarta na ich lupulina utrudniają  przenoszenie bodźców do ośrodkowego układu nerwowego.  Hamują nieco działanie kory mózgowej, wywierają działanie uspokajające, zwłaszcza na sferę płciową.

Działania lecznicze.

Szyszki chmielowe działają rozkurczowo. Zmniejszają napięci mięśni gładkich naczyń krwionośnych, jelit i dróg moczowych. Gorycze chmielowe pobudzają wydzielanie śliny i soku żołądkowego, a także śluzu. Ułatwiają trawienie, pobudzają apetyt.

Przeciwwskazania.

NIEZANOTOWANO.

———-

—5 Czosnek.—

5-czosnekJest warzywem, przyprawą i rośliną leczniczą. W części nadziemnej wyrasta łodyga dochodząc nawet do 200 cm wysokości, niskie gatunki do 25 centymetrów. Liście ma podłużne, wąskie, płaskie lub w kształcie rurek. Na szczycie bezlistnej łodygi wyrasta kwiatostan w kształcie główki. Związki siarki zawarte w czosnku mają działanie bakteriobójcze i  bakteriostatyczne. Związki siarki to: allicyna i trójsiarczek dwuallilu. To właśnie allicyna nadaje tej roślinie tak charakterystyczny, raczej niemiły zapach. Aby pozbyć się tego uporczywego zapachu można obgotować ząbki czosnku przez 2 – 3 minuty. Będzie równie skuteczny, co surowy. Nieprzyjemny zapach usuwa również zielona pietruszka, ziarna palonej kawy, jabłko, tymianek, mięta lub seler.

Działania lecznicze.

Oprócz związków siarki i olejków eterycznych czosnek zawiera: flawonoidy, flawony, i związki śluzowe. Ponadto sole mineralne: selen, fosfor, wapń, magnez, żelazo, a nawet śladowe ilości uranu. Jest również źródłem witamin z grupy B, PP, C oraz prowitaminy A. Roślina ta niszczy bakterie oporne na antybiotyki, reguluje trawienie, obniża ciśnienie  krwi, chroni przed działaniem wolnych rodników, ma działanie rozkurczowe, żółciotwórcze i żółciopędne.

Przeciwwskazania.

NIEZANOTOWANO.

———-

—6 Dzika Róża. Owoce.—

6-dzika-roza-owoceOwoce dzikiej róży od bardzo dawna służyły ludziom do leczenia niektórych schorzeń. O popularności tej rośliny świadczą liczne nazwy ludowe. Najczęściej nawiązują anatomicznie do kształtu szupinki. W zależności od regionu dzika róża nazywana jest: baźką, bobidupą, babią dupą, babichą. Znane są też nazwy: róża polna, róża cierniowa, szypszyna, nieszpółki, psia róża.

Działania lecznicze.

Wskazaniem do stosowania dzikiej róży są stany ogólnego osłabienia organizmu jako lek wzmacniający. Duża zawartość witaminy C powoduje zwiększenie odporności na wszelkie infekcje i uzupełnia braki witaminowe. Najlepiej spożywać świeże owoce, ale również cenne są przetwory i napary, jak i preparaty zakupione w aptekach i sklepach zielarskich. Szczególnie przydatne są w okresach „grypowych”, więc warto się w nie zaopatrzyć. Jedząc trzy owoce dzikiej róży pokryjemy dzienne zapotrzebowanie na witaminę C. Z nią jest łatwiej pokonać każdą chorobę, stres i zmęczenie.

Przeciwwskazania.

NIEZANOTOWANO.

———-

—7 Dziurawiec.—

7-dziurawiecZiele dziurawca zawiera związki antonoidowe, glikozydy flawonoidowe o działaniu moczopędnym oraz wzmacniającym naczynia włosowate. Garbniki katechinowe mają właściwości witaminy P oraz olejek eteryczny o właściwościach rozkurczowych i przeciwbakteryjnych, hiperyzynę – bakteriobójczy związek.

Działania lecznicze.

Dziurawiec jest wszechstronną rośliną leczniczą, stosowaną od tysiącleci. Jest lekiem uniwersalnym. Działa. Ściągająco na błonę śluzową przewodu pokarmowego, przeciwzapalnie, uszczelniająco na błonę śluzową przewodu pokarmowego. Żółciopędnie, żółciotwórczo. Przeciwskurczowo na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego. Uspokajająco, uśmierza ból; stosuje się w leczeniu niepokojów i napięć nerwowych, także przy depresjach. Dziurawiec usuwa z organizmu uboczne produkty przemiany materii i zapobiega tworzeniu się kamieni moczowych. Przyspiesza gojenie ran.

Przeciwwskazania.

Dziurawca nie należy stosować w czasie ciąży i karmienia piersią, przy ciężkich zaburzeniach funkcji wątroby, przy wysokiej gorączce, u dzieci w wieku do 7 roku życia.

———-

—8 Głóg.—

8-glogGłóg znano i ceniono od zamierzchłych czasów, lecz nie wiadomo, kto i kiedy wykorzystał go do celów leczniczych. Starożytni Grecy prawdopodobnie znali wzmacniające serce działanie głogu, ale bliższa prawdy jest inna wersja. Drewno głogu jest bardzo twarde, więc Grecy produkowali z niego narzędzia, a z owoców wódkę.

Działania lecznicze.

Wykazuje działanie tonizujące na mięsień sercowy i nieznacznie zwiększa siłę jego skurczów, działa rozszerzająco na naczynia wieńcowe, wyciągi alkoholowe z głogu wykazują działanie uspokajające, obniża ciśnienie krwi, działa rozkurczowo i moczopędnie, wzmacnia ściany tętnic, przeciwzapalnie, redukuje kwas mlekowy, który powstaje podczas wysiłku fizycznego.

Przeciwwskazania.

NIEZANOTOWANO.

———-

—9 Imbir.—

9-imbirKłącze imbiru jest jedną z najpopularniejszych przypraw stosowanych w Chinach, Indiach i Tajlandii. Herbata z imbirem stosowana jest na przeziębienie, napar z imbiru na mdłości, pomaga także na bóle miesiączkowe. W formie plastrów stosowany jako dodatek do Sushi. Kłącze imbiru zawiera fenole, kwasy tłuszczowe oraz enzym zingibainę.

Działania lecznicze.

Ułatwia trawienie (olejek zawarty w imbirze pobudza wydzielanie śliny, soków trawiennych oraz żółci), przeciwdziała zakrzepom, pobudza układ odpornościowy, łagodzi bóle miesiączkowe, działa przeciwzapalnie (stosowany jako lek wspomagający na reumatyzm), przeciwdziała mdłościom (jest składnikiem m.in. leków na chorobę lokomocyjną), działa przeciwbakteryjnie (odkaża gardło, jamę ustną, leczy stany zapalne dziąseł), poprawia pamięć oraz koncentrację.

Przeciwwskazania.

Imbir nie jest zalecany dla kobiet w ciąży a także osób chorujących na wrzody żołądka lub dwunastnicy oraz cierpiących na refluks żołądkowy.

———

—10 Karczoch.—

10-karczochKarczoch zwyczajny (Cynara scolymus) pozytywnie wpływa na pracę wątroby przez pobudzenie wydzielania żółci. Przyspiesza eliminację wraz z żółcią szkodliwych substancji z organizmu i reguluje procesy trawienia. Wspomaga też walkę ze złym cholesterolem. Karczoch jest warzywem o niskiej zawartości kalorii, ale nie ma za wiele witamin, poza śladową ilością witaminy C i E. Nieco więcej ma za to sodu, potasu, wapnia, fosforu i magnezu. Dzięki niskiej zawartości tłuszczu i kalorii, karczoch zapobiega odkładaniu się nadmiernej ilości cholesterolu i dobrze działa na układ pokarmowy i krwionośny.

Działania lecznicze.

Wartość odżywcza karczochów nie jest zbyt duża, ale są cenione ze względu na zawartość cukru inuliny, który może być spożywany przez chorych na cukrzycę. Jest także polecany dla chorych ze schorzeniami wątroby. Karczoch jest również źródłem flawonoidów (luteolin, apigenin). Ekstrakt z liści karczocha ma właściwości hepatoprotekcyjne, przeciwdrobnoustrojowe oraz redukujące poziom cholesterolu. Wykazano również silne działanie przeciwutleniające ekstraktu z karczocha.

Przeciwwskazania.

Karczocha oraz preparatów zawierających wyciąg z karczocha nie powinny zażywać osoby z nadwrażliwością na rośliny z rodziny astrowatych, osoby cierpiące na niedrożność dróg żółciowych, osoby, u których stwierdzono kamicę żółciową, przed stosowaniem powinny skonsultować się z lekarzem.

———-

—11 Kasztanowiec.—

11-kasztanowiecSurowiec zawiera wiele aktywnych substancji, m.in. kumaryny, flawonoidy, garbniki, saponiny. W związku ze swoimi licznymi walorami dekoracyjnymi kasztanowce są bardzo popularnymi drzewami ozdobnymi, przede wszystkim parkowymi i alejowymi, rzadziej – ze względu na duże rozmiary są sadzone w ogrodach.

Działania lecznicze.

Ich nasiona (kasztany) stanowią karmę dla zwierzyny, ale także dzięki dużej zawartości saponin są używane do wyrobu klejów, kosmetyków, mydła i innych środków piorących oraz substancji gaśniczych. Kwiaty, kora i owoce kasztanowca posiadają cenne właściwości lecznicze i są stosowane do produkcji rozmaitych leków, związanych z niewydolnością krążenia, żylakami, oparzeniami, stanami zapalnymi żołądka i jelit, artretyzmem, hemoroidami itp. Owoce, kwiaty i kora kasztanowca działają przeciwzapalnie, ściągająco i wzmacniająco na układ krwionośny.

Przeciwwskazania.

Owoce, liście, kwiaty i kora kasztanowca zawierają szkodliwą substancję eskulinę – nie należy ich spożywać na surowo. Zbyt długo stosowane wewnętrznie preparaty z kasztanowca mogą powodować pieczenie, mdłości, bóle głowy. Nie zaleca się stosowania preparatów z kasztanowca kobietom w ciąży.

———-

—12 Kolendra.—

12-kolendraJest to roślina o nagiej, w górnej części rozgałęzionej, wzniesionej łodydze. Dorasta do 70 cm, niekiedy nawet do 90 cm wysokości. Wyglądem przypomina nać pietruszki. Na końcach rozgałęzień wyrastają drobne, jasnoróżowe lub białe kwiatki zebrane w złożone baldachy, które kwitną od czerwca do lipca. Owocami kolendry są kuliste, początkowo zielone dwurozłupki. Gdy dojrzeją przybierają żółtawy kolor i wówczas łatwo osypują się. Kolendra zawiera: olejek eteryczny, żywice, olej tłusty, związki białkowe i cukrowe, fitosterole, pektyny, skrobię i mikroelementy.

Działania lecznicze.

Surowcem zielarskim są owoce kolendry, z których w procesie destylacji otrzymuje się olejek eteryczny. Olejek kolendrowy jest podstawowym czynnym składnikiem owoców tej rośliny. Poprawia on perystaltykę jelit, wzmaga wydzielanie soków żołądkowych, działa przeciwskurczowo, wykazuje też działanie uspokajające i ogólnie wzmacniające. Posiada też właściwości grzybobójcze i bakteriobójcze. Kolendra ma podobne właściwości konserwujące do gorczycy, więc można ją stosować do marynowania mięsa, śledzi, ogórków.

Przeciwwskazania.

Nie należy spożywać w nadmiarze zarówno świeżych, jak i suszonych owoców kolendry, ponieważ mogą wystąpić nudności, bóle głowy, senność. Nadmiar może także wytrącać witaminę B1 z organizmu.

———-

—13 Krwawnik Pospolity.—

13-krwawnik-pospolityJest to bylina o gęsto ulistnionej, słabo rozgałęzionej łodydze. Osiąga wysokość do 80cm. Cała roślina pokryta jest miękkimi włoskami. Liście ma ciemnozielone, wydłużone, a białe kwiaty zebrane są w baldachokształtne kwiatostany. Kwitnie od lipca do października, wydzielając aromatyczny, ziołowy zapach. W smaku jest bardzo gorzka. Substancje o działaniu leczniczym: flawonoidy, olejek eteryczny, cholina, garbniki, sole mineralne (magnez, cynk, azot, potas, fosfor), witamina C.

Działania lecznicze.

Krwawnik pospolity ma przede wszystkim działanie przeciwkrwotoczne, usuwające szkodliwe produkty przemiany materii, przeciwzapalne i pobudzające apetyt. Polecany jest jako lek „czyszczący” krew, hamujący niewielkie krwawienia, a także pomocny w chorobach nerek. Można go stosować zewnętrznie jako środek dezynfekujący, gojący i przeciwzapalny na trudno gojące się rany i stany zapalne błon śluzowych jamy ustnej. Jako surowiec leczniczy używa się liści oraz kwiatów. Zbiera się go z dziko rosnących roślin w okresie kwitnienia. 

Przeciwwskazania.

Używanie w nadmiernych ilościach jest przyczyną zatruć. Objawia się to bólem głowy i lekkim oszołomieniem.

———-

—14 Kurkuma.—

14-kurkumaNajważniejszą, wyodrębnioną substancją leczniczą kurkumy jest kurkumina, jeden z żółtych barwników znajdujących się w roślinie. Kurkuma zawiera również olejek eteryczny, skrobię, około 6% tłuszczów i sole mineralne.

Działania lecznicze.

Ludzie, a szczególnie Azjaci, od wieków stosowali ekstrakt z suszonych kłączy kurkumy jako lekarstwo na wiele chorób. Obecne badania naukowe potwierdzają dobroczynne właściwości tej rośliny i trwają dalsze nad jej użytecznością we wspomaganiu leczenia wielu chorób cywilizacyjnych, takich jak: niektóre nowotwory, mukowiscydoza, choroba Alzhaimera, reumatyzm, cukrzyca. Zauważono, że w krajach azjatyckich, gdzie powszechnie długotrwale spożywa się ok. 1,5 g surowego korzenia kurkumy dziennie, zachorowalność na nowotwory i chorobę Alzhaimera jest znacznie niższa niż w innych krajach. Udowodniono, że kurkuma działa żółciopędnie, rozkurczowo, przeciwzapalnie i oczyszczająco na organizm. Stosowana codziennie ma również właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze, chroni wątrobę przed toksynami i poprawia krążenie krwi. Wyciągi z kurkumy stosuje się przy niestrawności, żółtaczce, schorzeniach wątroby, przeziębieniach, zapaleniu stawów.

Przeciwwskazania.

Nie należy używać kurkumy przy niedrożności przewodów żółciowych. Kurkuma nasila działanie leków przeciwzakrzepowych. W tych przypadkach należy skonsultować się z lekarzem.

———-

—15 Len. Siemię Lniane.—

Flax flowers isolated on white background

Len jest jedną z najstarszych roślin leczniczych, znany już 6 tysięcy lat p.n.e. Już około 3000 lat p.n.e. Uprawiany był w Egipcie jako roślina jadalna. A tysiąc lat później ludzie państwa nad Nilem nauczyli się tkać płótno lniane. Len był uprawiany we wszystkich starych cywilizacjach. Egipcjanie używali lnianych płócien do balsamowania zwłok. Zawiera związki śluzowe, kwasy organiczne, enzymy, sole mineralne, glicerydy kwasów nienasyconych, glicerydy kwasów nasyconych, fitosterole i witamina E.

Działania lecznicze.

Nasiona lnu mają działanie osłaniające przewód pokarmowy. Wodne wyciągi z nie rozdrobnionych nasion, sporządzane na zimno, drogą maceracji lub na gorąco w postaci odwaru powlekają cienką warstwą błony śluzowe przełyku, żołądka i dwunastnicy, osłaniając je przed szkodliwymi działaniami. Dlatego stosowany jest w chorobie wrzodowej. Odwar z nasion lnu ma bardzo częste zastosowanie  jako środek powlekający w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Stosowany jest także jako lek chroniący żołądek przy stosowaniu salicylanów (polopiryna, aspiryna itd.) i przy kuracji antybiotykowej.

Przeciwwskazania.

Przy podejrzeniu niedrożności jelit należy zachować ostrożność, ponieważ gęsty śluz zawarty w nasionach może blokować wchłanianie leków. Może również wchodzić w interakcje z lekami zakrzepowymi.

———-

—16 Lipa. Liście Lipy.—

16-lipa-lisc-lipySurowcem leczniczym jest kwiatostan lipy. Należy go zrywać wraz z szypułką i przykwiatkiem w formie lancetowatego listka. Kiedyś zbierano również korę i liście. Kwiatostany zawierają flawonoidy, garbniki, terpeny, fitosterole, pektyny, olejek eteryczny, kwasy organiczne, sole mineralne, i witaminy C oraz PP.

Działania lecznicze.

Napary z kwiatostanu lipy są cenione przede wszystkim za właściwości napotne. Najbardziej cenne są w czasie przeziębień i grypy. Napary z lipy zwiększają wydzielanie potu i poprawiają oddychanie przez skórę. Działanie napotne możemy uzyskać również podczas kąpieli z dodatkiem naparu. Można też zmieszać lipę z innymi ziołami, np. z lawendą i tatarakiem. Kąpiel taka działa nie tylko napotnie, ale też pozwoli nam się odprężyć, zregeneruje naskórek i pomoże zmniejszyć skurcze. Lipa ma ponadto właściwości przeciwzapalne, osłaniające, odkażające, wykrztuśne, powlekające śluzem, pobudzające wydzielanie soku żołądkowego i uspokajające. Picie naparów z lipy pobudza wydzielanie soku żołądkowego i zmniejsza napięcie mięśni gładkich. Dzięki temu ułatwione jest trawienie i przyswajanie pokarmów.

Przeciwwskazania.

NIEZANOTOWANO.

———-

—17 Melisa.—

Lemon balm. Fresh green leaf of melissa over white

Rośnie do wysokości nawet 60 cm, a niektóre gatunki nawet do 90 cm. Łodyga gałęzista, owłosiona, wydziela silny, cytrynowy zapach. Liście jajowate w kolorze ciemnej zieleni lub żółto-zielone karbowane po brzegach. Kwiaty na wiosnę i latem rozkwitają w miejscach połączeń z łodygą w kiście jasno-różowych lub białych kwiatków. Olejek eteryczny, flawonoidy, fenolokwasy, triterpeny, śluzy, gorycze, sole mineralne, witamina C.

Działania lecznicze.

Działanie uspokajające, jest lekiem na bezsenność, depresje, bóle głowy. Działanie pobudzające trawienie, żółciopędne, żółciotwórcze. Działanie antyseptyczne, rozkurczowe. Melisa hamuje rozwój grzybów, wirusów i bakterii – polecana na opryszczkę a także pobudza wydzielanie pokarmu u kobiet karmiących.

Przeciwwskazania.

NIEZANOTOWANO.

———-

—18 Mięta.—

18-mietaNajważniejszymi składnikami mięty pieprzowej są: złożony z 50% mentolu, mentonu i innych substancji olejek lotny, tymol, limonen, garbniki, gorycze, flawonoidy, kwasy organiczne, sole mineralne i inne aktywne związki.

Działania lecznicze.

Surowiec mięty, a zwłaszcza mentol i jego estry, działa bakteriobójczo, przeciwskurczowo, przeciwzapalnie, żółciotwórczo i żółciopędnie. Zioło pobudza także cały układ trawienny do wydzielania soków wzmagając trawienie, poprawia apetyt i obniża ciśnienie krwi. Surowca używa się przy wzdęciach, kolce jelitowej i w zaburzeniach przewodu pokarmowego, układu nerwowego objawiających się w bezsenności, migrenie, nerwobólach, drgawkach nerwowych i w zaburzeniach menstruacyjnych.

Przeciwwskazania.

Nie należy stosować przy nadwrażliwości na miętę lub mentol, przy kamicy żółciowej oraz chorobach dróg żółciowych. Na zgagę, napar może ją nasilać, u dzieci do 2 roku życia, przy chorobie refluksowej przełyku.

———-

—19 Mniszek Lekarski.—

19-mniszek-lekarskiMniszek lekarski jest skarbnicą cennych substancji, do których zaliczamy: witaminy C, D, A oraz witaminy z grupy B, garbniki, flawonoidy, potas, magnez, krzem, żelazo, związki triterpenowe o działaniu przeciwzapalnym, przeciwwirusowym, antyoksydacyjnym i przeciwmiażdżycowym, inulina, karotenoidy, laktony seskwiterpenowe o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwwirusowym, przeciwgrzybiczym i antyoksydacyjnym, kwasy polifenolowe (kwas chlorogenowy, kawowy, cykoriowy), cholina i asparagina – warunkują prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego.

Działania lecznicze.

Mniszek lekarski szczególnie zalecany jest w przypadku schorzeń wątroby i woreczka żółciowego – między innymi w marskości wątroby i po przebytym wirusowym zapaleniu wątroby. Ze względu na działanie moczopędne, mniszek jest pomocny w infekcjach dróg moczowych, chorobach pęcherza, nerek, kamicy moczowej. Mniszek stosowany jest w początkowym stadium cukrzycy i miażdżycy, korzystnie wpływa na zdrową cyrkulację oraz jest wspaniałym lekiem oczyszczającym i wzmacniającym krew, działa też jako środek oczyszczający organizm z toksyn. Pobudza wydzielanie soku żołądkowego, zalecany jest, więc przy zaburzeniach trawienia, korzeń mniszka lekarskiego pobudza apetyt i ułatwia trawienie. Syrop z mniszka jest z kolei popularnym środkiem łagodzącym kaszel. Leczy również reumatyzm. U kobiet karmiących mniszek lekarski zwiększa produkcję mleka.

Przeciwwskazania.

U niektórych stosowanie mniszka może powodować uczulenia. Nie należy stosować w przypadku nadkwaśności soku żołądkowego oraz wrzodów żołądka. Mniszek może wzmagać dolegliwości. W przypadku niedrożności jelit, niedrożności dróg żółciowych oraz przy ropniaku pęcherzyka żółciowego przed stosowaniem należy skonsultować się z lekarzem.

———-

—20 Nagietek.—

20-nagietekTa roślina zielna jest mocno wyprostowana i rozgałęziona. Łodygę ma pokrytą włoskami, które wydzielają silny, raczej nieprzyjemny zapach. Szerokie, lancetowate lub szerokołopatkowe liście obejmują łodygę, a żółte lub pomarańczowe kwiaty są skupione w koszyczkach. Kwiaty, w przeciwieństwie do całej rośliny, ładnie pachną. Kwitną od kwietnia do jesieni. Nasiona nagietka rozsiewają się samoistnie i nie giną na swoich stanowiskach przez wiele lat. Surowiec zawiera olejek eteryczny, gorycze, śluz, kwasy organiczne, karoteny, żywice, garbniki.

Działania lecznicze.

Jako surowiec leczniczy służą tylko kwiaty bez dna kwiatostanowego i ziele. Substancje lecznicze nagietka trudno rozpuszczają się w wodzie, więc najczęściej na różne dolegliwości stosuje się wyciągi, nalewki, intrakty alkoholowe. Na niewielkie podrażnienia skóry dobrze jest użyć zaparzonego oleju z oliwek z dodatkiem nagietka. Oleje można także stosować w chorobach skórnych, owrzodzeniach, żylakach odbytu, odmrożeniach, oparzeniach. W niektórych krajach Europy w szpitalach przykłada się maść nagietkową na blizny pooperacyjne i trudno gojące się rany. Na przemęczone oczy, zapalenie spojówek stosuje się krople z dodatkiem nagietka.

Przeciwwskazania.

Produktów zawierających wyciągi z nagietka powinny unikać osoby ze stwierdzoną alergią na rośliny z rodziny astrowatych.

———-

—21 Pietruszka.—

21-pietruszka

Pietruszka zawiera: olejki eteryczne (apiol, mirystycynę, terpeny), flawonoidy, kumaryny, witaminę C (w 100 g natki pietruszki 177mg), witaminy A, B i E, żelazo, potas, fosfor, magnez.

Działania lecznicze.

Cała roślina, zarówno korzeń, jak owoce i nać pietruszki mają działanie przede wszystkim moczopędne, lecz owoce, a szczególnie olejek w nich zawarty, działa silniej niż pozostałe jej części. Substancje lecznicze pietruszki wskazane są dla osób cierpiących na schorzenia nerek i pęcherza moczowego, anemię, reumatyzm, przy słabym wzroku. Wykazuje się też działaniem odkażającym, zmniejszającym napięcie jelit i ułatwiającym trawienie.

Przeciwwskazania.

Zawarty w owocach olejek eteryczny – apiol wywołuje skurcze macicy i może działać poronnie, więc nie mogą go stosować kobiety w ciąży. Olejek nie jest wskazany także u osób cierpiących na stany zapalne nerek oraz u osób nadwrażliwych, ponieważ może powodować zapalenie skóry.

———-

—22 Pokrzywa.—

Stinging nettle isolated on white background

Pokrzywa zawiera cenne karotenoidy, flawonoidy, chlorofil, garbniki, węglowodany, tłuszcze, białka, witaminy C, A, K, B2, sole mineralne, takie jak wapń, żelazo, potas.

Działania lecznicze.

Rolnicy często uważają pokrzywy za uporczywy chwast, lecz roślina ta jest bardzo ceniona za jej właściwości lecznicze i często jest stosowana w ziołolecznictwie. Na przykład Niemcy i Rosjanie wiosną przyrządzali pokrzywę jak szpinak, aby wzmocnić organizm po uciążliwej zimie. Sok wyciśnięty z pokrzywy oczyszcza krew, m.in. z cholesterolu. Nalewki likwidują łupież i chronią cebulki włosowe przed wypadaniem. Zjadając codziennie czubatą łyżkę suszonej lub świeżej pokrzywy można uzupełnić niedobór żelaza. Należy stosować taką kurację, co najmniej przez 2 miesiące. Nawet, gdy mamy chore jelita, żelazo z pokrzywy łatwo się przyswaja. Najcenniejsza jest świeża pokrzywa. Można ją dodawać do różnych sałatek, a suszoną do zup i sosów. Pokrzywa, a przede wszystkim korzeń ma właściwości moczopędne. Pomaga wydalić zbędny chlor i mocznik oraz oczyścić organizm ze złogów kwasu moczowego. Świeże soki i odwary z liści pokrzywy pobudzają procesy metaboliczne, zwiększają zdolność wydzielania soków żołądkowych. Substancje zawarte w pokrzywie wspomagają pracę wątroby, dzięki czemu odtruwają organizm. Z przewodów żółciowych odprowadzają złogi żółciowe. Mają również działanie przeciwbiegunkowe, leczą anemię i zmniejszają nadmierną potliwość. Odwary i soki stosuje się także w chorobach reumatycznych i dla uzupełnienia niedoborów witamin i mikroelementów. Zawarte w korzeniu fitosterole hamują przerost prostaty.

Przeciwwskazania.

NIEZANOTOWANO.

———-

—23 Rumianek.—

23-rumianekRumianek zawiera do 1,5% olejku eterycznego (a w nim chamazulen działający przeciwalergicznie). W koszyczkach znajdują się flawonoidy, kumaryny, terpeny, kwasy organiczne, gorycze, żywice, spiroeter, cholina, bardzo cenna dla zdrowia witamina C i sole mineralne (potas, mangan).

Działania lecznicze.

Najpopularniejszą postacią leku jest napar. Występuje jako składnik wielu mieszanek ziołowych. Działa napotnie, przeciwzapalnie w stanach zapalnych dróg moczowych. Stosuje się go do leczenia biegunki i zaburzeń trawiennych, ponieważ wzmaga wydzielanie żółci, pobudza wytwarzanie soków trawiennych, działa rozkurczowo, przeciwbakteryjnie i likwiduje wzdęcia. Napar stosuje się także zewnętrznie do przemywania zainfekowanych ran, krost i owrzodzeń oraz oparzeń. Doskonały specyfik stosowany na okłady w zapaleniu spojówek. Ze względu na właściwości lecznicze i aromatyczne koszyczek rumianku jest składnikiem wielu kosmetyków; płynów do kąpieli, kremów, maseczek, past do zębów, balsamów. Szczególne zastosowanie ma w kosmetykach dla dzieci i niemowląt. Delikatnie działa na wrażliwą skórę, nie powodując podrażnień i uczuleń. Rumianek stosowany jest także do wytwarzania likierów.

Przeciwwskazania.

Rumianek może być stosowany nawet u niemowląt. Powinny go unikać jedynie osoby ze stwierdzoną alergią na rumianek.

———-

— 24 Skrzyp Polny.—

24-skrzyp-polnySkrzyp polny to jedna z najstarszych roślin na Ziemi. Rośnie w całej Europie. Jest trudnym do wyplenienia chwastem. Ale francuska klasyfikacja roślin leczniczych umieszcza skrzyp na pierwszym miejscu wśród dwudziestu roślin posiadających nadzwyczajne właściwości. Ziele skrzypu zawiera flawonoidy, substancje mineralne, związki krzemu, przede wszystkim krzemionkę.

Działania lecznicze.

Krzemionka jest jednym ze składników organizmu, których ubywa wraz z wiekiem. Dlatego preparaty ze skrzypem zaleca się osobom starszym. Krzemionka przyspiesza wytwarzanie tkanki łącznej, co powoduje, że złamane kości szybciej się zrastają. Krzemionka jest bardzo potrzebna kobietom w ciąży oraz kobietom karmiącym. Skrzyp zalecany jest chorym na nowotwory, bo w chorobie nowotworowej – jak podaje Teresa Lewkowicz-Mosiej w „Domowych poradach ziołowych” – krzemionka ucieka z tkanek zdrowych do chorych.

Przeciwwskazania.

Decydując się na długotrwałą kurację skrzypem, musimy pamiętać, że wypłukuje ona witaminę B1 z organizmu. Dlatego bezwzględnie należy przyjmować witaminę B1.

———-

—25 Szałwia Lekarska.—

25-szalwia-lekarskaGłówne związki rośliny to garbniki pirokatechionowe (3-7%), kwasy wielofenolowe, olejek eteryczny (tujon, cyneol, kamfora, pinen), sapogeniny trójterpenowe, związek goryczowy pikrosalwina, nieokreślony związek estrogeny, prowitamina A, witamina PP, B, C, sole mineralne.

Działania lecznicze.

W doświadczeniach wykazano, że liście szałwii mają działanie przeciwpotne, przeciwzapalne, żołądkowe, dezynfekujące, oraz przeciwcukrzycowe. Szałwia Hamuje też wzrost drobnoustrojów Gram–dodatnich i antybiotykoopornych, w mniejszym stopniu Gram–ujemnych, unieczynnia toksyny bakteryjne. Zmniejsza przepuszczalność ścian naczyń włosowatych i hamuje drobne krwawienia w przewodzie pokarmowym, pobudza wydzielanie soku żołądkowego i działa wiatropędnie, zarówno u dzieci jak i u osób dorosłych. Ponadto stwierdzono, że wyciągi z szałwii obniżają nieznacznie poziom cukru we krwi i mają praktyczne znaczenie w leczeniu lekkich początkowych przypadków cukrzycy. Jest to jednak działanie słabe i jedynie uzupełnia działanie innych leków przeciwcukrzycowych.

Przeciwwskazania.

Długotrwałe picie dużych ilości naparów z szałwii może wywołać działania niepożądane takie jak nudności, wymioty, otępienie. Choć nie ma badań potwierdzających działanie poronne nie zaleca się stosowania wewnętrznie kobietom w ciąży. Stosowanie naparu z szałwii powoduje zmniejszenie laktacji, nie jest polecany kobietom karmiącym. Nie poleca się stosowania naparów w ostrym nieżycie żołądka. Wśród przeciwwskazań do stosowania szałwii wymienia się także nowotwory pobudzane przez hormony estrogenne.

———-

—26 Tymianek Pospolity.—

26-tymianek-pospolitySurowcem zielarskim jest ziele tymianku. Ziele należy zbierać podczas kwitnięcia rośliny. Tymianek zawiera: olejek eteryczny, garbniki, kwasy organiczne, gorycze.

Działania lecznicze.

Substancje lecznicze zawarte w tymianku mają działanie głównie wykrztuśne, działają przeciwkaszlowo, przeciwzapalnie, przeciwskurczowo, bakteriobójczo i przeciwgrzybiczo. Pobudzają pracę żołądka, serca i nerek. Preparaty z tymianku są zalecane w czasie przeziębień, kaszlu, w stanach zapalnych układu oddechowego. Są też doskonałym środkiem na niestrawność, biegunki, skurcze jelit i żołądka. Tymianek pobudza organizm fizycznie i psychicznie, wzmacnia układ nerwowy i zwiększa sprawność umysłową. Stosowany zewnętrznie w postaci okładów, przemywań, płukanek pomaga pozbyć się zajadów, pleśniawek, owrzodzeń, grzybicy, opryszczki.

Przeciwwskazania.

Olejek eteryczny zawarty w tymianku używany w nadmiarze, może spowodować wymioty i nudności. Nie jest też zalecany kobietom w ciąży.

———-

—27 Ziele Angielskie.—

27-ziele-angielskieOwoce i liście zawierają olejek eteryczny z dużą ilością eugenolu. Ponadto zawierają: garbniki, żywicę, cukier, olej, kwas jabłkowy i kwas gallusowy.

Działania lecznicze.

Wyciągi i olejek z ziela angielskiego stosuje się w zaburzeniach trawienia. Działają w obrębie przewodu pokarmowego rozkurczowo, odkażająco, leczą niestrawność, przeciwdziałają zaparciom, hamują procesy fermentacyjne w jelitach. Napary z roztartych owoców pomagają zwalczyć objawy przeziębienia i grypy. Szczególnie dobroczynne działanie wywierają na uporczywy kaszel, jednocześnie odkażają jamę ustną i gardło. Zaleca się także przemywanie skóry takim naparem przy trądziku, wypryskach i nadmiernej potliwości. Olejek pimentowy wcierany w skórę leczy reumatyzm, zapobiega namnażaniu się bakterii i grzybów, działa również przeciwbólowo. Ziele angielskie jest głównym składnikiem sosów barbecue. W niektórych krajach na bazie tego zioła produkuje się likiery. Esencja zapachowa i owoce znalazły też zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym, perfumeryjnym i kosmetycznym.

Przeciwwskazania.

Nie zaleca się stosowania w większych ilościach kobietom w ciąży i karmiącym.

———-

—28 Zielona Herbata.—

28-zielona-herbataNapar z pierwszego parzenia działa pobudzająco-zawiera dużo teiny, z drugiego uspokajająco-pomaga radzić sobie z napięciami emocjonalnymi i stresem.

Działania lecznicze.

Zielona herbata ma właściwości hamujące rozwój bakterii w układzie pokarmowym. Pobudza go również do wydzielania soków trawiennych. Obniża ciśnienie krwi poprawiając przy tym krążenie zmniejszając ryzyko wystąpienia chorób serca. Zawarte w zielonej herbacie flawonoidy wzmacniają naczynia krwionośne i przeciwdziała zakrzepom krwi. Dzięki zawartości fluoru chroni zęby przed próchnicą. Jest bogata w witaminy C, E, B, sole mineralne oraz garbniki. Zawarte w niej garbniki zapobiegają nowotworom. Pobudza działanie pęcherza moczowego, co przyśpiesza wydalanie toksyn z organizmu. Zielona herbata wspomaga odchudzanie, ponieważ przyśpiesza metabolizm i usuwa zbędne produkty przemiany materii. Chłodnego naparu używa się do przemycia przy zapaleniu spojówek oraz powiek.

Przeciwwskazania.

NIEZANOTOWANO.